Koolstofcompensatie vs. koolstofverwijdering: 5 belangrijke verschillen (en 1 slimme strategie)

CO2-compensatie vs. koolstofverwijdering beschrijft twee verschillende manieren waarop credits emissies in balans kunnen brengen: compensatie vermindert of vermijdt toekomstige emissies elders, terwijl verwijdering bestaande CO₂ uit de lucht haalt en duurzaam opslaat om negatieve emissies te creëren. Nul-nul richtlijnen raden aan om eerst de uitstoot te verminderen en dan spaarzaam om te gaan met credits, waarbij in de loop van de tijd wordt overgeschakeld van vermijding/vermindering naar verwijdering met langdurige opslag naarmate het aanbod rijpt en de kosten dalen, in overeenstemming met de herziene Oxford Compensatie Principes.

Belangrijkste definities

• Compensatie (vermijding/vermindering): Credits van activiteiten die emissies voorkomen die anders zouden plaatsvinden (bijv. schone kooktoestellen, hernieuwbare energie, vermeden ontbossing). Deze verlagen de snelheid waarmee CO₂ zich ophoopt, maar verminderen de huidige atmosferische belasting niet.
• Verwijdering: Credits van activiteiten die CO₂ uit de atmosfeer halen en opslaan in biomassa, producten of geologische reservoirs (bijv. herbebossing, verbeterde mineralisatie, directe luchtopvang met opslag). Deze creëren negatieve emissies als de opslag duurzaam en aanvullend is.

Waarom het onderscheid belangrijk is

Het bereiken van het nulniveau vereist dat alle resterende emissies worden gecompenseerd door verwijderingen, en dat na verloop van tijd wordt overgestapt op verwijderingen met duurzame opslag om het risico van omkering te verminderen. De richtlijnen benadrukken eerst reductiestrategieën, vroegtijdige ondersteuning voor het opschalen van verwijderingen en zorgvuldige portfolio-overgangen naar duurzamere opties tegen de datum van het netto nulniveau.

Kwaliteitspijlers voor beide

• Additionaliteit: Zou het project bestaan zonder koolstofinkomsten of wettelijke mandaten? Als het krediet niet additioneel is, vertegenwoordigt het geen echte extra impact.
• Robuuste MRV: Gemeten, gerapporteerd, geverifieerd met conservatieve basislijnen en transparante methoden; zwakke basislijnen kunnen leiden tot overcreditering.
• Duurzaamheid en lekkage: Omkeringsrisico aanpakken (buffers, langlevende opslag) en voorkomen dat emissies naar elders worden verschoven; lekkage is een bekend probleem bij sommige landgebruikprojecten en moet op een geloofwaardige manier worden afgetrokken.
• Geen dubbeltellingen: Unieke serienummers en openbare terugtrekkingen in gerenommeerde registers om één gebruik per ton te garanderen.

Voorbeelden

• Vermijdings-/reductieprojecten: schone kooktoestellen, netgekoppelde hernieuwbare energiebronnen, afvang van stortplaatsmethaan, industriële N₂O-vermindering; sterk wanneer de resultaten direct worden gemeten en de uitgangswaarden conservatief zijn.
• Verwijderingsprojecten: bebossing en herbebossing, bodemkoolstofprojecten, biochar, verbeterde steenverwarming, BECCS en DAC met geologische opslag; duurzaamheid varieert per traject, waarbij geologische opslag meestal het hoogst is.

Hoe kies je vandaag credits

• Reducties in volgorde van belangrijkheid: Werkzaamheden, energie-inkoop en toeleveringsketens koolstofarm maken voordat wordt overgestapt op credits; jaarlijks herzien naarmate de beste praktijken zich ontwikkelen.
• Een portefeuille samenstellen: Combineer reducties/vermijding met een hoge integriteit (met name methaanmeters of industriële projecten) met een stijgend aandeel verwijderingen; specificeer doelstijgingen in duurzame verwijderingen naarmate het aanbod toeneemt.
• Documenteer claims nauwkeurig: Grens + ton + tijdschema + programma/methodologie + reeksen/pensioneringen; houd alle overeenkomstige aanpassingsaanvragen duidelijk en afzonderlijk indien relevant voor artikel 6.

Risico’s en hoe ze te beheren

• Inflatie van de basislijn: Eis conservatieve, juridisch op elkaar afgestemde baselines, met name voor landgebruik; zoek naar onafhankelijke beoordelingen en nesting van jurisdicties om het inflatierisico te verminderen.
• Omkeringsrisico: Geef de voorkeur aan duurzame opslag (mineralisatie, geologisch) voor langetermijnbalansen; als gebruik wordt gemaakt van verwijdering op basis van de natuur, eis dan sterke buffers, monitoring en voorzorgsmaatregelen.
• Beleids- en reputatierisico: Afstemmen op richtlijnen voor net-nul die faseren in de richting van verwijdering, en berichten vermijden die suggereren dat credits decarbonisatie vervangen.

Opinie: Een praktische splitsing die werkt

Een pragmatische benadering is 70-80% reducties/vermijding met hoge integriteit, gemeten, plus 20-30% verwijderingen nu, met een gepubliceerd glijpad dat de verwijderingen en hun opslagduurzaamheid elk jaar vergroot. Die mix houdt de klimaatresultaten op de korte termijn sterk, financiert vroegtijdige verwijderingen en zorgt ervoor dat claims geloofwaardig blijven als de normen worden aangescherpt in lijn met de herziene Oxford Compensatieprincipes.

Meer leren

Voor planning en transparante tracering, baseline je residuen en reductievoortgang met de Coffset Carbon Footprint Calculator, en bouw je vervolgens een kredietportefeuille op die vandaag prioriteit geeft aan kwaliteit en gestaag verwijderingen verhoogt met duurzame opslag. Voor achtergrondinformatie over portfolioverschuivingen en netto nul claims, zie de bijgewerkte Oxford Compensatieprincipes en samenvattende uitleg van Oxford/Net Zero Climate.

Veelgestelde vragen: CO2-compensatie vs. koolstofverwijdering

• Wat is het belangrijkste verschil tussen koolstofcompensatie en koolstofverwijdering?
  Compensatie vermindert of vermijdt toekomstige emissies; verwijdering haalt CO₂ uit de lucht die al in de lucht zit en slaat het op, waardoor negatieve emissies ontstaan wanneer de opslag duurzaam is.
• Waarom verschuiven net-nul plannen naar verhuizingen?
  Netto nulbalans vereist verwijderingen voor restemissies; richtlijnen roepen op tot het vergroten van het aandeel en de duurzaamheid van verwijderingen tegen de netto nulbalansdatum, terwijl de operationele emissies blijven dalen.
• Zijn alle verhuiskredieten even “permanent”?
  Nee. Duurzaamheid varieert: geologische opslag en mineralisatie hebben doorgaans een langere levensduur dan de meeste biogene reservoirs; zorgvuldigheid moet in overeenstemming zijn met opslagrisico en monitoringsvoorzieningen.
• Wat maakt een krediet “van hoge kwaliteit”, of het nu gaat om compensatie of verwijdering?
  Duidelijke additionaliteit, conservatieve uitgangswaarden, sterke MRV, waarborgen voor duurzaamheid/lekkage en terugtrekkingen uit openbare registers – plus precieze claims en scheiding van kernreductie-inspanningen.

Bronnen

• Oxford Compensatieprincipes (herzien 2024): https://www.smithschool.ox.ac.uk/sites/default/files/2024-02/Oxford-Principles-for-Net-Zero-Aligned-Carbon-Offsetting-revised-2024.pdf en overzicht: https://netzeroclimate.org/oxford-launches-revised-offsetting-principles/
• DOE – Veelgestelde vragen over kooldioxideverwijdering (definities, duurzaamheid van opslag): https://www.energy.gov/sites/default/files/2021-11/Carbon-Dioxide-Removal-FAQs.pdf
• Klimate – Uitleg over vermijden en verwijderen: https://www.klimate.co/insight/avoidance-versus-removal-differences
• Persefoni – Kwaliteitscriteria voor compensatie (additionaliteit, duurzaamheid, lekkage, verificatie): https://www.persefoni.com/blog/what-are-carbon-offsets
• Carbon Market Watch/Cambridge – Lekkage, additionaliteit, duurzaamheid in landgebruik: https://www.somo.nl/myth-carbon-offsets-reduce-emissions/ en https://4c.cst.cam.ac.uk/about/additionality-leakage-and-permanence
• Technologietrajecten voor duurzame CDR (DAC/BECCS): https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0196890423010336 en https://www.iata.org/globalassets/iata/publications/sustainability/carbon-dioxide-removal-cdr-technologies-facts.pdf